Ikbal Bihiku, nje jete kushtuar artit popullor

Ikbal Mustafa Bihiku është një piktore e njohur shqiptare, e cila ka dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm në dokumentimin, riprodhimin dhe pasqyrimin e artit popullor, etnografisë dhe veshjeve tradicionale shqiptare.

Ajo ka studiuar në Liceun Artistik "Jordan Misja" në Tiranë rreth viteve 1950, në degën e Pikturës nën udhëheqjen e pedagogut dhe piktorit të mirënjohur Abdurahim Buza.

Ikbal Bihiku ka qenë e martuar me studiuesin dhe profesorin e njohur të letërsisë, Prof. Dr. Kostandin (Koço) Bihiku.

Botimet dhe Veprat kryesore

Gjatë karrierës së saj, ajo ka bashkëpunuar ngushtë me institucionet shkencore si Akademia e Shkencave dhe Sektori i Etnografisë për të ilustruar dhe botuar albume me vlerë të lartë kulturore:

👉 "Motive popullore Shqiptare: Tekstili e Trikotazhi" (1959) - Një studim dhe përmbledhje vizuale e motiveve tradicionale në tekstile.

👉 "Arti popullor shqiptar: Punime me grep e me gjilpërë" (1976) - Album që dokumenton me imtësi punimet e qendisjes dhe dantellave tradicionale.

👉 "Arti popullor shqiptar: Punime leshi në vegjë" (1977) - Kushtuar teknikave të endjes së qilimave dhe punimeve të leshit.

👉 "Veshje popullore Shqiptare" (Vëllimi 1, 1999) - Një botim madhor me ilustrime me ngjyra të kostumeve kombëtare shqiptare.

Puna e saj akademike dhe artistike mbetet një nga kolonat kryesore për ruajtjen e trashëgimisë vizuale dhe etnografike të kulturës shqiptare.

Librat dhe albumet e Ikbal Bihikut janë përmbledhje të rralla studimore ku ndërthuret saktësia etnografike me penelin e saj artistik:

👉 "Motive popullore Shqiptare: Tekstili e Trikotazhi" (1959): Botuar nga Universiteti Shtetëror i Tiranës (Sektori i Etnografisë).

Ky format i madh (27 x 36 cm) përmban 158 vizatime me ngjyra të shtrirë në 50 faqe, duke u bërë një nga dokumentet e para vizuale të detajuara pas Luftës së Dytë Botërore për tekstilet shqiptare.

👉 "Arti popullor shqiptar: Punime me grep e me gjilpërë" (1976): Botuar nga shtëpia botuese "8 Nëntori" nën logon e Akademisë së Shkencave.

Ky album përmban 55 faqe të ilustruara me punime dantellash dhe qendisjesh të zonave të ndryshme, i shoqëruar me hyrje dhe legjenda edhe në gjuhët anglisht dhe frëngjisht për t'ia prezantuar botës trashëgiminë shqiptare.

👉 "Arti popullor shqiptar: Punime leshi në vegjë" (1977): Një tjetër bashkëpunim madhor me Sektorin e Etnografisë.

Libri ka 28 faqe tekst shpjegues dhe 57 faqe me vizatime të plota me ngjyra (shpesh me disa motive për faqe), duke u fokusuar te qilimat, qilimtarët dhe teknikat tradicionale të endjes në vegjë.

Ekspozitat Artistike

Ikbal Bihiku ka qenë pjesëmarrëse aktive në jetën kulturore të vendit, duke hapur ekspozita që synonin pikërisht afrimin e publikut me motivet popullore:

Ekspozita "Motive të tekstileve popullore" (Tiranë): Kjo ka qenë një nga ekspozitat e saj vetjake më të vlerësuara në Tiranë.

Kritika e kohës (përfshirë shënimet e skulptorëve e kolegëve të saj) e vlerësoi lart aftësinë e saj për të riprodhuar me pasterti ngjyrash dhe madhështi vlerat e endjeve të leshta, të linjta dhe qendisjeve tradicionale.

Ekspozita krijonte një atmosferë festive përmes harmonisë së motiveve të ruajtura me kujdes të veçantë.

Punë kërkimore në terren:

Përpara çdo ekspozite dhe botimi, ajo ka qenë pjesë e ekspeditave etnografike në të gjithë Shqipërinë, duke skicuar dhe pikturuar drejtpërdrejt nga veshjet dhe objektet origjinale që gjendeshin nëpër shtëpitë e zonave rurale.