Tonin Guraziu: "Me ne fund edhe Muri im i Berlinit ra"

Interviste me pianistin e pare shqiptar, prof. Tonin Guraziu (1908-1999)

- Gazeta "Dita Informacion", 30 janar 1994

87-vjeçar, dhe me аnё tё njё çеlёsi të stermadh, si ato tё tipit të vjеtёr, prof. Tonin Guraziu mё hap derën:

- “Ah je ti, eja, eja, po ku ke humbur?», dhe pa mё lënë kohë që tё shpjegohem, mё thotё nё koridor:

- “Mё duket se dhe per mua rinisi jeta, eja, se kam gjëra tё reja...».

Sytë e tij plot shkëlqim dhe shpresë binin aq nё kontrast me dhomëzën e tij tё еrrёt e të zуmtё, me pak orendi, të сilat ishin po aq të lashta sa dhe vetë dhimbja e vetmia e tij.

Nje radio të tipit të vjetër dhe një kalendar i vitit 1960..

Ndoshta për tё jeta ndаli pikërisht këtu, në vitet e lavdisë së tij por dhe tё fatkeqësive te tij.

Ikbal Bihiku, nje jete kushtuar artit popullor

Ikbal Mustafa Bihiku është një piktore e njohur shqiptare, e cila ka dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm në dokumentimin, riprodhimin dhe pasqyrimin e artit popullor, etnografisë dhe veshjeve tradicionale shqiptare.

Ajo ka studiuar në Liceun Artistik "Jordan Misja" në Tiranë rreth viteve 1950, në degën e Pikturës nën udhëheqjen e pedagogut dhe piktorit të mirënjohur Abdurahim Buza.

Ikbal Bihiku ka qenë e martuar me studiuesin dhe profesorin e njohur të letërsisë, Prof. Dr. Kostandin (Koço) Bihiku.

Shenime nga ekspozita e piktores Ikbal Bihiku ..nga skulptori Fuat Dushku

Piktorja Ikbal Bihiku, ne ekspoziten “Motive te tekstileve popullore” qe qendroi e hapur javet e fundit ne Tirane, ka mundur te riprodhoje vlera te artit te endjeve, te tekstileve te leshta e te linjeta, te qendisjeve, ne pergjithesi - motive te tekstileve popullore.

Kur ndodhesh ne kete ekspozite, te rrethon nje atmosfere e gezueshme me pastertine e punimeve si ne ngjyre ashtu dhe ne perdorimin e shumte te motiveve.

Bukur dhe me kujdes piktorja ka ruajtur disa karakteristika qe e pershkojne ne pergjithesi artin popullor tek ne, si variacioni ne forme, ngjyra me tere madheshtine e saj.

E lavderueshme eshte puna e kesaj piktoreje, si dhe dashuria me te cilen ajo pershtat teknika te ndryshme ne motive te nxjerra nga jeta.

Kemi te bejme ketu me interpretim realist, qe eshte vlere e rendesishme, qe i shtohet ekspozites.

Ne kete menyre ajo behet emocionante per vizitorin dhe krijon shume kende per studjuesit, per artistet ne pergjithesi dhe per ata qe punojne ne gjinine e arteve te aplikuara.

Edi Rama, kjo pjelle e mentalitetit kombetar!!

Sa here vij ne Tirane do gjej nje proteste.

Dhe thirrja eshte perseri: "Poshte Komunizmi"!

Nuk e kuptoj, 35 vite qe nga renia e diktatures dhe sot, akoma na duhet te therrasim "Poshte Komunizmi"!

Po sikur e hodhem nje here komunizmin.

Nga na dolen keta prap?

Pastaj kujtohem dhe reflektoj: Ne '90, revolta antikomuniste u be nga ne, "kelyshet e komunisteve"!

"Msojeni kohen mos t'hajn bit e vet"... Letra e fundit e baritonit Luke Kaçaj

Zana Bihiku, 2010 | Ne vitin 1991, pas nje bisede te gjate me baritonin Luke Kaçaj, e cila u kurorezua me artikullin tim "Drite-hijet e nje karriere", te botuar ne 25 prill 1991 tek gazeta Republika, e pyeta profesorin:

- "Nëqoftëse do t'ju ftonin tё interpretoni ndonjë rol, а do të pranonit?".

Profesor Luka, me një buzëqeshje, ku shprehej gjithë përvoja e tij jetësore, vuajtjet dhe ironia, mu përgjegj:

- «Nëqoftëse kushtet, në të cilat jetoj do tё ndryshojnë, them se mund të jap akoma...»

Profesor Luka kishte te drejte ne ironine e tij...

Dritë-hijet e një karriere - Kushtuar baritonit Luke Kaçaj

Nga mugëtira e kohëve të shkuara, si një rezonancë e jehonës dikur triumfatore, ndihet akoma zëri aq i thellë e i ngrohtë i njërit prej këngëtarëve mё të shquar shqiptarë të të gjysmës së dytё të shekullit XХ, baritonit Luk Kaçaj.

Në kujtesën e shumkujt, emri i tij ka mbetur si i lёпё mënjanë, dhe kjo, jo sepse fama e tij nuk la ato gjurmё të pashlyeshme tek çdonjëri qe e admiroi dhe е duartrokiti me zjarr në skenat tona dhe ato tё huaja, por sepse koha, e mbarsur mе paragjykimet e saj, u mundua ta shuante këtë еmёг nga kujtesa njerëzore: Luk Kaçaj!

Sa vite kanë kaluar!...

Si dje komisaret e kuq, edhe sot po i marrin shpirtin ketij populli !!

Njolla e Zeze - Artikulli i Ibrahim Uruçit qe çoi ne burg Jeron dhe Luarasin

Zana Bihiku, Bari 2014

Premese

Dhe historia perseritet !!

Ne kohen e Enverit nuk mund te thoshje ate qe mendoje per Mbretin Zog e mbreterine shqiptare, per Parlamentin e paraçlirimit eccc [E ndaluar! E ndaluar! - duhen faqe te tera per kete argument!].

Babai im kur kthehej nga jashte shtetin tregonte me ze te shuar per "jeten kapitaliste", ndersa mikut te tij, Profesor Muin Camit i sekuestronin televisorin ne dogane...

Ne kohen e Demokracise, mohoet Arti i periudhes se Realizmit Socialist, nje periudhe artistike kjo e renditur se bashku me ate te impresionismit ecc, nder periudhat e historise se Artit Boteror.

Tish Daija: C'bejnë institucionet përballe eksodit të kulturёѕ?

Tish Daija (30 janar 1926 - 3 tetor 2004) ka lindur në Shkodër, Shqipëri.

Krijimtarinë muzikore e filloi nën tingujt e fizarmonikës.

Shkollën e mesme e kreu në vitin 1947 në qytetin e lindjes.

Krijimtaria artistike e këtij artisti të madh përfshin të gjitha gjinitë dhe zhanret muzikore nga kënga deri të veprat e mëdha vokale, nga tablotë muzikore e deri të veprat skenike, vepra të muzikës së dhomës edhe ato sinfonike.

Tish Daija është krijuesi i baletit të parë shqiptar “Halili dhe Hajria” në vitin 1963.

Ai ka shkruar ndër të tjera operetën “Lejlaja”, operën “Pranvera”, baletin “Bijtë e peshkatarit”, operën “Vjosa” etj.